
بخارشویی یکی از روشهای مؤثر برای نظافت، چربیزدایی و پاکسازی سطوح و تجهیزات مختلف است. در بخارشوی صنعتی، بخار با دما و فشار مناسب به سطح مورد نظر هدایت میشود و میتواند به جدا شدن چربی، جرم، آلودگی و رسوبات از روی سطوح کمک کند.
استفاده از بخار در بسیاری از موارد باعث کاهش مصرف آب و مواد شوینده میشود و برای محیطهایی که باقی ماندن مواد شیمیایی روی سطح مطلوب نیست، میتواند گزینه مناسبی باشد. به همین دلیل، کاربرد بخارشوی صنعتی فقط به کارواش محدود نمیشود و امروزه در صنایع مختلف، کارگاهها، کارخانهها، مراکز خدماتی و برخی فرایندهای تخصصی مورد استفاده قرار میگیرد.
در این مقاله مهمترین کاربردهای بخارشوی صنعتی و دستگاههای تولید بخار برای نظافت و پاکسازی را بررسی میکنیم.
فهرست مطالب
Toggleشستوشو، چربیزدایی و جرمگیری تجهیزات صنعتی {#industrial-cleaning}
یکی از مهمترین کاربردهای بخارشوی صنعتی، تمیز کردن و چربیزدایی تجهیزات، قطعات و سطوح صنعتی است.
در بسیاری از کارخانهها، ماشینآلات و قطعات در هنگام کار با روغن، گریس، چربی، گردوغبار و سایر آلودگیها پوشیده میشوند. بخار میتواند به نرم شدن و جدا شدن این آلودگیها کمک کند و در بسیاری از موارد نیاز به استفاده زیاد از مواد شوینده را کاهش دهد.
از بخارشوی صنعتی میتوان برای تمیز کردن موارد زیر استفاده کرد:
- ماشینآلات و تجهیزات صنعتی
- قطعات فلزی و مکانیکی
- تجهیزات خطوط تولید
- قطعات خودرو
- تجهیزات کارگاهی
- مخازن و برخی تجهیزات فرآیندی
- تسمه نقاله و زنجیرها
- سطوح آلوده به روغن و گریس
- تجهیزات آشپزخانه صنعتی
- تجهیزات حملونقل
- سطوح فلزی و استیل
بخارشویی همچنین در مواردی که استفاده از حجم زیاد آب باعث ایجاد فاضلاب، پخش شدن آلودگی یا دشوار شدن خشککردن محیط میشود، میتواند مزیت داشته باشد.
در صنایع مختلف، از بخار برای شستوشوی هواپیما، قطعات خودرو، تجهیزات صنعتی، تانکرها، اتوبوسها، قطارها و بسیاری از سطوح و تجهیزات دیگر استفاده میشود.
آمادهسازی سطوح قبل از رنگآمیزی و پوشش {#surface-preparation}
تمیزی سطح قبل از رنگآمیزی، پوششدهی و برخی عملیات سطحی اهمیت زیادی دارد. وجود روغن، گریس، گردوغبار و آلودگی روی سطح میتواند روی کیفیت چسبندگی و نتیجه نهایی پوشش تأثیر بگذارد.
به همین دلیل از بخارشوی صنعتی برای چربیزدایی و پاکسازی سطح قبل از رنگ استفاده میشود.
این کاربرد در صنایعی مانند:
- خودروسازی
- قطعهسازی
- صنایع فلزی
- تولید لاستیک و تایر
- ماشینسازی
- تجهیزات صنعتی
قابل استفاده است.
در مجموعههای صنعتی نیز از بخار برای آمادهسازی قطعات و سطوح قبل از رنگآمیزی و پوشش استفاده شده است. از جمله کاربردهای مطرحشده در این زمینه میتوان به خطوط و مجموعههای مرتبط با خودروسازی و تولید قطعات اشاره کرد.
بخار در فسفاتهکاری و آمادهسازی سطح
در برخی فرایندهای آمادهسازی فلز، ابتدا لازم است روغن، گریس، آلودگی و جرم از سطح قطعه جدا شود. بخار میتواند برای چربیزدایی اولیه و آمادهسازی سطح قبل از عملیات بعدی مانند فسفاتهکاری مورد استفاده قرار گیرد.
کاربرد بخارشوی صنعتی در صنایع غذایی و نوشیدنی {#food}
یکی از مهمترین زمینههای استفاده از بخار، نظافت و پاکسازی در صنایع غذایی و تولید نوشیدنی است. در این صنایع، رعایت اصول بهداشتی در محل آمادهسازی، تولید و بستهبندی اهمیت زیادی دارد و تجهیزات و سطوح باید بهصورت منظم تمیز شوند.
بخارشوی صنعتی میتواند برای نظافت و چربیزدایی بسیاری از تجهیزات و محیطهای مرتبط با تولید و آمادهسازی مواد غذایی استفاده شود.
نظافت محل آمادهسازی غذا
از کاربردهای بخارشوی صنعتی در آشپزخانه و محل آمادهسازی غذا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تمیز کردن کانترها و سطوح آمادهسازی
- تمیز کردن خطوط سرو غذا
- پاکسازی تجهیزات پختوپز
- تمیز کردن عمیق تسمههای نقاله
- تمیز کردن غلطکها و خطوط بستهبندی
- تمیز کردن و نگهداری مجاری تهویه
- نظافت سیستمهای وزنکشی و ترازوها
- تمیز کردن تجهیزات بستهبندی
- جدا کردن چربی و جرم از سطوح پختوپز
- تمیز کردن درهای آشپزخانه و گریلها
- پاکسازی کاشی و سرامیک آشپزخانه و سالن سرو
- تمیز کردن سطوح استیل
- جدا کردن غذای تهگرفته و چربیهای سخت از ظروف و تجهیزات پخت
استفاده از بخار میتواند در بسیاری از این موارد نیاز به مواد شوینده را کاهش دهد، هرچند انتخاب روش نظافت باید با توجه به جنس سطح، نوع آلودگی و الزامات بهداشتی مجموعه انجام شود.
نظافت خطوط تولید مواد غذایی
در کارخانههای مواد غذایی، ماشینآلات خط تولید ممکن است در اثر سرریز مواد، چربیکاری تجهیزات، گردوغبار و آلودگیهای محیطی نیاز به نظافت مداوم داشته باشند.
از بخار میتوان برای نظافت:
- ماشینآلات خط تولید
- تسمههای نقاله
- زنجیرهای دستگاه
- مخازن و تجهیزات
- سطوح استیل
- کف و دیوار
- مجاری تهویه
- تجهیزات بستهبندی
استفاده کرد.
تولید نوشیدنی و مایعات خوراکی
در کارخانههای تولید نوشیدنی نیز رعایت بهداشت در مراحل تولید و بستهبندی اهمیت زیادی دارد.
کاربرد بخارشوی صنعتی در این بخش میتواند شامل موارد زیر باشد:
- پاکسازی مناطق آمادهسازی مواد نوشیدنی
- تمیز کردن خطوط بطری و نازلها
- حذف مواد تهنشینشده و آلودگیها
- تمیز کردن تسمه نقاله
- تمیز کردن زنجیر دستگاههای تولید
- پاکسازی ماشینآلات
- تمیز کردن و نگهداری مجاری تهویه
- تمیز کردن سطوح استیل و فولادی
- نظافت کف و دیوار
در محیطهای تولید مواد غذایی، استفاده از بخار برای نظافت باید مطابق دستورالعملهای بهداشتی و الزامات کارخانه انجام شود. بخار میتواند به کاهش آلودگیهای میکروبی روی سطوح کمک کند، اما «ضدعفونی» یا «استریل» بودن نتیجه، به دما، زمان تماس، نوع آلودگی، سطح مورد نظر و روش اجرای عملیات بستگی دارد.
کاربرد بخارشوی صنعتی در صنایع لبنی {#dairy}
در کارخانههای لبنی، نظافت روزانه تجهیزات و محیط تولید اهمیت زیادی دارد. تجهیزات تولید و انتقال محصولات لبنی، سطوح استیل، کف و دیوار و برخی بخشهای خطوط تولید باید بهصورت منظم پاکسازی شوند.
بخار میتواند در کنار روشهای معمول نظافت، برای پاکسازی چربیها و آلودگیهای موجود روی تجهیزات و سطوح مورد استفاده قرار گیرد.
در این کاربرد نیز باید روش بخارشویی با جنس تجهیزات و دستورالعملهای بهداشتی کارخانه هماهنگ باشد.
نظافت آشپزخانههای صنعتی، رستورانها و کافهها {#kitchen}
چربی و جرم در آشپزخانههای صنعتی بهسرعت روی سطوح، اجاقها، هودها، گریلها، فرها و تجهیزات پخت جمع میشوند.
بخارشوی صنعتی میتواند برای نرم کردن و جدا کردن این آلودگیها استفاده شود و به نظافت بخشهای مختلف آشپزخانه کمک کند.
کاربردهای مهم شامل:
- هود و تجهیزات تهویه
- اجاق و گریل
- فر و کوره
- سطوح استیل
- میز و کانتر
- کف و دیوار
- کاشی و سرامیک
- ظروف و تجهیزات پخت
- تجهیزات آمادهسازی غذا
است.
این روش در رستورانها، کافهها، آشپزخانههای صنعتی و مجموعههای تهیه غذا قابل استفاده است.
کاربرد بخارشوی صنعتی در بیمارستان و مراکز درمانی {#healthcare}
بخارشوی صنعتی در مراکز درمانی میتواند برای نظافت برخی سطوح و فضاها مورد استفاده قرار گیرد. دمای بالای بخار در صورت اجرای صحیح میتواند به کاهش آلودگیهای میکروبی کمک کند.
از جمله موارد استفاده میتوان به:
- سطوح عمومی
- کف و دیوار
- سرویسهای بهداشتی
- برخی تجهیزات و سطوح قابل شستوشو
- اتاقها و فضاهای عمومی
- آشپزخانه مراکز درمانی
- برخی بخشهای تأسیسات و تهویه
اشاره کرد.
البته استفاده از بخار برای تجهیزات پزشکی، اتاقهای عمل یا سطوح حساس باید بر اساس دستورالعمل سازنده تجهیزات و پروتکلهای بهداشتی مرکز درمانی انجام شود. بخارشویی را نباید بدون بررسی شرایط، معادل استریلسازی تجهیزات پزشکی دانست.
کاربرد بخارشوی صنعتی در صنعت خودرو و کارواش {#automotive}
کارواش و دیتیلینگ خودرو از شناختهشدهترین کاربردهای بخار هستند. بخار میتواند برای تمیز کردن قسمتهای مختلف خودرو و جدا کردن چربی و آلودگی مورد استفاده قرار گیرد.
کاربردهای آن شامل:
- شستوشوی بدنه خودرو
- تمیز کردن رینگ و چرخ
- تمیز کردن موتور و قطعات
- چربیزدایی بخشهای فنی
- تمیز کردن داخل خودرو
- صندلی و سطوح داخلی
- داشبورد و قطعات داخلی
- تمیز کردن شیشه
- نظافت و آمادهسازی خودرو در مراکز دیتیلینگ
است.
یکی از مزایای مهم بخارشویی در این کاربرد، مصرف کمتر آب نسبت به روشهای پرفشار و سنتی است.
در کارواشهای بخار، نوع دستگاه و میزان بخار مورد نیاز باید با حجم کار، تعداد خودرو، نوع خدمات و زمان مورد نیاز برای هر خودرو انتخاب شود.
شستوشوی هواپیما، قطار، مترو و وسایل حملونقل {#transport}
بخار در نظافت وسایل حملونقل بزرگ نیز کاربرد دارد. از جمله میتوان به:
- هواپیما
- قطار
- مترو
- اتوبوس
- تانکر
- خودروهای سنگین
- تجهیزات حملونقل
اشاره کرد.
برای مثال میتوان از بخار برای نظافت قسمتهای داخلی و خارجی، حذف چربی و آلودگی از برخی قطعات و تجهیزات و همچنین پاکسازی نقاطی استفاده کرد که دسترسی به آنها با روشهای معمول دشوارتر است.
یخزدایی هواپیما و وسایل نقلیه
یکی دیگر از کاربردهای بخار در حوزه حملونقل، یخزدایی و حذف برف و یخ از سطوح و تجهیزات است. بخار داغ میتواند برای ذوب کردن یخ و پاکسازی سریع سطوح مورد استفاده قرار گیرد.
کاربرد بخارشوی صنعتی در طلاسازی و جواهرسازی {#gold}
بخارشویی در کارگاههای طلاسازی و جواهرسازی نیز کاربرد دارد.
در مراحل مختلف ساخت، پرداخت و پولیش، سطح طلا و جواهر ممکن است به چربی، گردوغبار، مواد پولیش و آلودگیهای مختلف آلوده شود. بخار میتواند برای تمیز کردن این آلودگیها از روی قطعات مورد استفاده قرار گیرد.
از این روش میتوان در مواردی مانند:
- تمیز کردن طلا و جواهر
- پاکسازی بعد از پولیش
- تمیز کردن قطعات قبل از آبکاری
- نظافت قطعات بعد از برخی مراحل کاری
- پاکسازی جزئیات و نقاط دشوار دسترسی
استفاده کرد.
برای قطعات دارای سنگهای قیمتی نیز باید مقاومت سنگ، نحوه نصب آن و دستورالعمل سازنده بررسی شود؛ زیرا همه سنگها و اتصالات در برابر حرارت و بخار شرایط یکسانی ندارند.
نظافت هتلها، اماکن اقامتی و مبلمان {#hospitality}
در هتلها و مراکز اقامتی، بخشهای زیادی بهصورت روزانه نیاز به نظافت دارند. بخارشوی صنعتی میتواند برای پاکسازی برخی سطوح و تجهیزات مورد استفاده قرار گیرد.
از جمله:
- سرویسهای بهداشتی
- آشپزخانه
- کاشی و سرامیک
- کف و دیوار
- شیشه و آینه
- مبلمان
- برخی سطوح پارچهای
- فضاهای عمومی
- تجهیزات آشپزخانه
است.
در برخی موارد، مصرف کم آب باعث میشود زمان خشک شدن سطح نیز کاهش پیدا کند. البته میزان رطوبت باقیمانده به نوع دستگاه، کیفیت بخار، سطح مورد نظر و روش استفاده بستگی دارد.
نظافت استخر، جکوزی و فضاهای مرطوب {#pool}
از بخار میتوان برای نظافت برخی قسمتهای استخر، جکوزی و فضاهای مرطوب نیز استفاده کرد.
سطوح کاشی و سرامیک، اطراف تجهیزات و برخی قسمتهایی که در معرض چربی، جرم، رسوب و آلودگی قرار دارند، میتوانند با بخار پاکسازی شوند.
در این کاربرد نیز بخار جایگزین همه روشهای شیمیایی تصفیه آب استخر نیست و باید میان نظافت سطوح و تصفیه و ضدعفونی آب استخر تفاوت قائل شد.
کاربرد بخار در کشاورزی و گلخانه {#agriculture}
یکی دیگر از کاربردهای مطرح بخار، استفاده در برخی فعالیتهای کشاورزی و گلخانهای است.
بخار در این حوزه میتواند برای تیمار و پاکسازی برخی بسترها و خاک، کاهش برخی آلودگیهای میکروبی و کنترل بخشی از عوامل نامطلوب مورد استفاده قرار گیرد.
از جمله محیطهایی که کاربرد بخار در آنها مطرح است:
- گلخانهها
- سالنهای پرورش قارچ
- کشت گیاهان
- گیاهان دارویی
- بسترهای کشت
- برخی عملیات مرتبط با خاک
است.
نتیجه این روش به دما، زمان تماس، عمق نفوذ و شرایط خاک یا بستر بستگی دارد و باید متناسب با نوع محصول و روش کشت اجرا شود.
عملآوری بتن و صنایع ساختمانی {#concrete}
یکی از کاربردهای مهم بخار، استفاده در عملآوری بتن و محصولات بتنی است.
در تولید قطعات بتنی، بلوکها، قطعات پیشساخته و برخی محصولات ساختمانی، کنترل دما و رطوبت میتواند به افزایش سرعت رسیدن بتن به مقاومت مورد نظر کمک کند.
از بخار میتوان در:
- کارخانههای تولید بتن
- تولید قطعات پیشساخته
- تولید بلوک
- تولید نیوجرسی
- برخی پروژههای عمرانی
- عملیات عملآوری بتن
استفاده کرد.
در پروژهها و مجموعههای مختلف نیز از سیستمهای تولید بخار برای عملآوری بتن استفاده شده است.
از جمله نمونههای اجرایی میتوان به مجموعههایی مانند تجهیز بتن مهدی شیراز، راد یاوران سروش تهران، اکسین پارس ویهان خرمشهر، پویان بتن قم، بتن اسوه سبزوار و آریا بتن نیکان اشاره کرد.
گرمکردن موضعی و یخزدایی {#deicing}
بخار فقط برای شستوشو استفاده نمیشود و در برخی شرایط میتوان از حرارت آن برای گرمکردن موضعی و یخزدایی نیز استفاده کرد.
کاربردهای احتمالی شامل:
- حذف برف و یخ از سطوح
- یخزدایی وسایل نقلیه
- یخزدایی تجهیزات
- یخزدایی هواپیما
- گرمکردن موضعی تجهیزات
- برخی کاربردهای عمرانی و صنعتی در فصل سرد
است.
در این موارد، انتخاب دستگاه باید بر اساس حجم یخ، سطح مورد نظر، سرعت عملیات و مقدار بخار مورد نیاز انجام شود.
سایر کاربردهای بخارشوی صنعتی {#other}
کاربرد بخارشوی صنعتی به موارد بالا محدود نمیشود. با توجه به ویژگیهای بخار و نوع آلودگی، در صنایع و مشاغل مختلف نیز میتوان از آن استفاده کرد.
از جمله:
سیم و کابل
در برخی خطوط تولید سیم و کابل، بخار برای نظافت و پاکسازی تجهیزات و در بعضی فرایندهای مرتبط با تولید و عملآوری مورد استفاده قرار میگیرد.
باتریسازی
در کارخانههای تولید باتری نیز از تجهیزات بخار برای برخی عملیات مرتبط با تولید و عملآوری استفاده شده است.
پلیمر و لاستیک
در صنایع لاستیک و پلیمر، بخار میتواند برای تمیز کردن تجهیزات و قطعات و همچنین برخی کاربردهای فرآیندی مورد استفاده قرار گیرد.
شستوشوی مبدلهای حرارتی
برای تمیز کردن و چربیزدایی برخی مبدلها و تجهیزات حرارتی میتوان از بخار استفاده کرد. انتخاب روش شستوشو به نوع رسوب، جنس مبدل و شرایط کاری آن بستگی دارد.
نمای ساختمان و سطوح شهری
در برخی موارد، بخار برای پاکسازی نما، سطوح ساختمانی، پارکینگها و فضاهای عمومی نیز قابل استفاده است، بهخصوص زمانی که کاهش مصرف آب و فاضلاب اهمیت داشته باشد.
مبلمان و سطوح پارچهای
بسته به جنس پارچه و دستورالعمل سازنده، بخار میتواند برای نظافت برخی مبلمان، صندلیها و سطوح پارچهای مورد استفاده قرار گیرد.
لاندری و خشکشویی
بخار در مراکز لاندری و خشکشویی برای اتوکشی، گرم کردن تجهیزات و برخی عملیات مرتبط با شستوشو و آمادهسازی مورد استفاده قرار میگیرد.
مزایای استفاده از بخارشوی صنعتی {#benefits}
مهمترین دلایلی که باعث شده استفاده از بخارشوی صنعتی در صنایع مختلف گسترش پیدا کند عبارتند از:
کاهش مصرف آب
در بسیاری از عملیات بخارشویی، مقدار آب مورد استفاده بسیار کمتر از روشهای شستوشوی پرفشار است. این موضوع میتواند به کاهش مصرف آب و حجم فاضلاب کمک کند.
کاهش مصرف مواد شوینده
حرارت بخار میتواند در جدا کردن چربی و برخی آلودگیها مؤثر باشد و در بسیاری از کاربردها مقدار مواد شوینده مورد نیاز را کاهش دهد.
دسترسی به نقاط دشوار
بخار میتواند از طریق نازلها و تجهیزات مختلف به شکافها، گوشهها و قسمتهایی که دسترسی به آنها دشوار است هدایت شود.
مناسب برای چربیزدایی
حرارت بخار به نرم شدن بسیاری از چربیها و آلودگیهای روغنی کمک میکند و باعث میشود جدا کردن آنها آسانتر شود.
کاهش پخش آلودگی در برخی روشهای شستوشو
در روشهای پرفشار، آب و آلودگی ممکن است به اطراف پاشیده شوند. در بخارشویی، به دلیل مصرف بسیار کمتر آب، این مشکل در بسیاری از کاربردها کاهش پیدا میکند.
کاربردهای متنوع
یک سیستم تولید بخار مناسب میتواند بسته به ظرفیت و تجهیزات جانبی برای کاربردهای مختلفی از نظافت صنعتی گرفته تا کارواش، صنایع غذایی، عملآوری بتن و یخزدایی مورد استفاده قرار گیرد.
آیا بخارشوی صنعتی برای همه سطوح مناسب است؟
خیر. اگرچه بخار برای طیف وسیعی از سطوح قابل استفاده است، اما انتخاب روش بخارشویی باید با توجه به جنس سطح، دما، فشار، میزان رطوبت، نوع آلودگی و حساسیت تجهیزات انجام شود.
برای مثال، برخی مواد حساس به حرارت، چسبها، پوششها، قطعات الکترونیکی، بعضی سنگها و برخی تجهیزات پزشکی ممکن است به روشهای خاصی برای نظافت نیاز داشته باشند.
بنابراین قبل از استفاده از بخار روی یک سطح یا تجهیز حساس، باید دستورالعمل سازنده و شرایط کاری آن بررسی شود.
انتخاب بخارشوی صنعتی مناسب
انتخاب دستگاه مناسب فقط بر اساس فشار بخار انجام نمیشود. عواملی مانند:
- میزان بخار مورد نیاز
- ظرفیت تولید بخار
- فشار کاری
- دمای بخار
- نوع آلودگی
- نوع سطح
- مدت زمان کارکرد روزانه
- تعداد اپراتورها
- حجم کار
- میزان مصرف آب
- امکان استفاده از مواد شوینده
- نوع برق یا سوخت
- فضای نصب
باید در نظر گرفته شوند.
برای یک کارگاه کوچک، دستگاهی با ظرفیت پایین ممکن است کافی باشد، اما در کارخانه یا خط تولیدی که باید بهصورت مداوم کار کند، ظرفیت تولید بخار و توان دستگاه اهمیت بسیار بیشتری پیدا میکند.
به همین دلیل بهتر است ظرفیت دستگاه بر اساس کار واقعی و میزان بخار مورد نیاز انتخاب شود، نه صرفاً بر اساس فشار یا توان اسمی.
جمعبندی
بخارشوی صنعتی دستگاهی چندمنظوره است که میتواند در بسیاری از عملیات نظافت، چربیزدایی، جرمگیری و پاکسازی مورد استفاده قرار گیرد.
از کارواش و نظافت خودرو گرفته تا صنایع غذایی، نوشیدنی، لبنی، خودروسازی، قطعهسازی، طلاسازی، بیمارستانها، هتلها، قطار و هواپیما، گلخانه، عملآوری بتن، مبدلهای حرارتی و یخزدایی، هرجا که حرارت بخار و مصرف کم آب مزیت داشته باشد، میتوان استفاده از بخار را بررسی کرد.
البته برای هر کاربرد، دستگاه باید متناسب با ظرفیت مورد نیاز، فشار، دما، نوع آلودگی و جنس سطح انتخاب شود. در کاربردهای تخصصی نیز روش استفاده از بخار باید بر اساس شرایط همان صنعت و الزامات ایمنی و بهداشتی تعیین شود.
برای دریافت قیمت و خرید کارواش بخار و بخارشوی صنعتی با شماره 09306333410 تماس بگیرید.





