تاریخچه کارواش و سیر تکامل آن؛ از شستشوی دستی تا کارواش بخار

در این مطلب با تاریخچه کارواش ها و سیر تکامل کارواش از گذشته تا امروز آشنا خواهید شد. از زمان ساخت نخستین خودروها نظافت و تمیزکردن آنها مورد توجه قرار داشت. بیشتر مالکان خودرو به تمیز کردن و شستشو و برق انداختن خودروی خود اهمیت ویژه ای قائل هستند.

از قدیم روش های شستشوی متفاوتی شامل روش های دستی قدیمی تا کارواش های دستی و اتوماتیک جدید با تکنولوژی بالا و در نهایت دستگاه های کارواش بخار، به مرور مورد استفاده قرار گرفته است.

در این میان استفاده از بخار نیز سابقه طولانی دارد و از زمانی که نخستین تجهیزات بخارشوی صنعتی توسعه پیدا کردند، به تدریج کاربرد آنها در محیط های خودرویی، تعمیرگاه ها، صنایع خودرو و در نهایت کارواش ها گسترش پیدا کرد.

چرا شستشوی خودرو اهمیت دارد؟

علاوه بر مسئله زیبا بودن خودرو و درخشش آن که مورد توجه اکثر صاحبان خودرو می باشد، نظافت خودروها باعث زیباسازی محیط شهری می شود و از همه مهم تر در حفظ کیفیت بدنه و رنگ خودرو تاثیر زیادی دارد.

باقی ماندن کثیفی بر روی خودرو به مدت طولانی و در معرض آفتاب و هوا و باران بودن خودرو باعث از بین رفتن رنگ خودرو می شود. مخصوصا اگر این لکه ها و کثیفی ها مانند فضولات حیوانات یا چربی ها منشاء شیمیایی داشته باشد.

بیشتر بدانید : چه چیزهایی به رنگ و بدنه خودرو آسیب می رساند؟

علاوه بر این موارد شستشوی خودرو با سرعت و به گونه ای که به رنگ خودرو آسیب نرسد مورد توجه بسیاری از دارندگان خودرو است. به همین دلیل مراکز کارواش با سرعت رشد نموده و جای خود را در بین دارندگان خودرو باز نمودند.

شروع استفاده از کارواش

می توان آغاز پیدایش خودرو را در حدود سال 1914 بیان کرد. مراحل شستشوی خودرو در اولین کارواش ها بصورت کاملا دستی و با کمک سطل و دستمال انجام می گرفت.

در مراحل بعدی کارواش داران تصمیم گرفتند تا عملیات شستشوی خودرو را بصورت ترتیبی انجام دهند. به گونه ای که هر کدام از نیروهای کارواش مسئول انجام یکی از مراحل شستشو می شدند و خودرو در طی مسیر بین این نیروهای خدماتی حرکت می کرد.

ابتدا مخلوط مواد شوینده و آب مورد استفاده قرار می گرفت، در مرحله بعدی خودرو آبکشی می شد و در آخر توسط یکی از نیروها بصورت دستی خشک می گردید.

تمام این عملیات حتی جابجایی خودرو توسط انسان انجام می گرفت. در حدود سال 1940 در نقاط زیادی از آمریکا از نیروی ماشینی جهت به پیش بردن خودرو در مسیر شستشو استفاده شد.

بعد از آن از سیستم های پاشش آب جهت شستشو و دمنده های هوا برای خشک کردن و همچنین از نقاله جهت جلو بردن خودرو در مسیر شستشو استفاده شد.

آغاز به کار کارواش های اتوماتیک و نیمه اتوماتیک

در سال 1946 اولین کارواش های نیمه اتوماتیک مورد استفاده قرار گرفتند. در این کارواش ها خودرو روی یک ریل قرار می گرفت و به سمت جلو حرکت می کرد و شستشو و برس زنی خودرو توسط انسان انجام می شد.

تدریجا امکانات دیگری مانند سیستم بازیابی و تصفیه آب، برس های با کیفیت با حرکت هوشمند در زوایای مختلف، نازل های فشار قوی آب، نازل های پاشش واکس برای افزایش درخشندگی خودرو و سیستم های کامپیوتری برنامه ریز به این کارواش ها اضافه شدند و امکان تعیین عملیات دلخواه برای مشتریان فراهم شد.

بعد از آن کارواش تونلی ایجاد شدند که از مدل های اتوماتیک پیشرفته تر هستند و خودرو بر روی یک نوار نقاله یا کانوایر قرار می گیرد و به جلو حرکت می کند و مراحل مختلف شستشو و خشک کردن روی آن انجام می شود.

به این ترتیب، کارواش ها به تدریج از روش های کاملاً دستی به سمت استفاده از تجهیزات مکانیکی، سیستم های پاشش آب، برس های مکانیزه، نقاله ها و سیستم های اتوماتیک حرکت کردند.

دستگاه های کارواش بخار، آب و آب داغ

ایراد کارواش های اتوماتیک نیاز به فضای کافی برای ورود و خروج خودرو می باشد. به همین دلیل برخی از کارواش داران ترجیح دادند از دستگاه های دستی شستشوی ماشین استفاده کنند که در محیط های خیلی کوچکتر قابل استفاده می باشند.

به کمک این دستگاه ها آب یا بخار به همراه مواد شوینده با کمک نازل های مختلف نصب شده روی دستگاه که نحوه پاشش در هر کدام می تواند متفاوت باشد، با فشار مناسب به روی خودرو پاشیده می شود.

بیشتر بخوانید : مزایای کارواش بخار و راهنمای مقایسه انواع مختلف کارواش ها

این دستگاه ها جای کمی اشغال می کنند، بعضی مدل ها قابل حمل و نقل هستند و اغلب امکان استفاده همزمان چند نفر را فراهم می نمایند. حتی در برخی کارواش ها که بصورت سلف سرویس اداره می شوند، خود مالکین خودرو از این تجهیزات جهت شستشوی خودرو استفاده می کنند.

در کنار تجهیزات شستشو با آب، استفاده از آب داغ و بخار نیز به عنوان روش دیگری برای تمیزکاری سطوح و قطعات مختلف مورد توجه قرار گرفت. در همین مسیر، دستگاه های بخارشوی صنعتی به تدریج وارد حوزه خودرو شدند.

تاریخچه استفاده از بخار برای شستشوی خودرو

استفاده از بخار برای نظافت و شستشو موضوع جدیدی نیست. تاریخچه تجهیزات بخارشوی به اوایل قرن بیستم برمی گردد و در دهه ۱۹۲۰ نخستین دستگاه های بخارشوی صنعتی توسعه پیدا کردند.

طبق تاریخچه شرکت Jenny، فرانک دبلیو. اوفلدت دوم در سال 1927 دستگاهی را توسعه داد که به عنوان یکی از نخستین دستگاه های بخارشوی تجاری شناخته می شود. داستان شکل گیری این دستگاه به زمانی برمی گردد که او در حال کار روی یک دستگاه تقطیر قابل حمل بود و متوجه شد بخار مرطوب می تواند چربی و آلودگی های موجود روی کف یک گاراژ را جابه جا کند.

این اتفاق زمینه توسعه دستگاهی را فراهم کرد که بعدها برای تمیزکاری با بخار مورد استفاده قرار گرفت.

دهه 1930؛ گسترش بخارشوی ها و ورود به بازار خودرو

در دهه 1930 صنعت تجهیزات بخارشوی توسعه بیشتری پیدا کرد و استفاده از این تجهیزات از کاربردهای صنعتی به حوزه های مختلف دیگر نیز گسترش یافت.

شرکت هایی که در زمینه تجهیزات بخارشوی فعالیت می کردند، به تدریج بازار خودرو را نیز مورد توجه قرار دادند. در اواخر دهه 1930، بخشی از فعالیت های فروش این تجهیزات به سمت مشتریان خودرویی و خدمات مرتبط با خودرو حرکت کرد.

یکی از کاربردهای اولیه بخار در این حوزه، تمیز کردن موتور و قسمت های چرب و روغنی خودرو بود. در آن زمان بخارشوی ها هنوز تجهیزات تخصصی محسوب می شدند و فروش آنها تا حد زیادی با نمایش عملی و نشان دادن نتیجه کار انجام می گرفت.

دهه 1940؛ بخار در کارخانه ها و تعمیرگاه های خودرو

در دهه 1940 نمونه های مختلفی از استفاده از بخار برای تمیز کردن خودروها و قطعات خودرو دیده می شود.

استفاده از بخار در کارخانه های خودروسازی، تعمیرگاه ها و مراکز بازسازی خودرو نشان می دهد که این فناوری به تدریج جای خود را در صنعت خودرو پیدا کرده بود.

بخار به دلیل توانایی در تمیز کردن چربی، روغن و آلودگی های چسبیده، برای تمیز کردن موتور و قطعات خودرو کاربرد ویژه ای پیدا کرد.

سال 1946؛ طراحی دستگاهی مخصوص خودرو

در سال 1946 نیز یک نمونه طراحی اختصاصی برای دستگاه بخارشوی خودرو ثبت شد. آلبرت سی. فلچر در تاریخ 29 ژوئیه 1946 برای طرحی با عنوان Steam cleaner for automobiles or the like درخواست ثبت اختراع ارائه کرد که در سال 1949 منتشر شد.

وجود چنین طرح هایی نشان می دهد که استفاده از بخار برای تمیزکاری خودرو در این دوره دیگر صرفاً یک کاربرد عمومی تجهیزات صنعتی نبود و تجهیزات اختصاصی برای کاربردهای خودرویی نیز مورد توجه قرار گرفته بودند.

سال 1948؛ استفاده از بخار در کارواش

در سال 1948 نیز نمونه ای از استفاده از بخار در یک مرکز شستشوی خودرو یا Auto Laundry ثبت شده است. در این نمونه، از بخار برای تمیز کردن لاستیک سفید یک خودروی Ford استفاده شده بود.

این نمونه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می دهد که استفاده از بخار تا آن زمان از محیط های صنعتی و تعمیرگاهی فراتر رفته و وارد مراکز شستشوی خودرو نیز شده بود.

دهه 1950؛ توسعه تجهیزات شستشوی خودرو

با توسعه صنعت خودرو، تجهیزات شستشوی خودرو نیز به تدریج پیشرفته تر شدند. سیستم های آب پرفشار، تجهیزات شستشوی مکانیزه و تجهیزات تولید آب گرم در کنار روش های سنتی مورد استفاده قرار گرفتند.

در این دوره، بخار نیز همچنان برای کاربردهای تخصصی مانند تمیز کردن موتور، قطعات چرب و قسمت هایی که نیاز به قدرت پاک کنندگی بیشتری داشتند مورد استفاده قرار می گرفت.

به این ترتیب، بخار در کنار روش های شستشو با آب به عنوان یکی از ابزارهای تمیزکاری خودرو مورد استفاده قرار گرفت.

دهه 1960؛ ورود تجهیزات بخارشوی به بازار خودروهای تجاری

در دهه 1960 تجهیزات بخارشوی برای کاربردهای خودرویی و خودروهای تجاری نیز توسعه پیدا کردند.

برای نمونه، در یک مقاله منتشر شده در سال 1964 درباره تجهیزات بخارشوی، دستگاه Jenny 750 برای استفاده در خودروهای تجاری معرفی شده بود.

این موضوع نشان می دهد که بخارشوی ها تا دهه 1960 دیگر تنها برای کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار نمی گرفتند و بازار خودروهای تجاری نیز به یکی از حوزه های کاربرد آنها تبدیل شده بود.

بخار در کارواش های دهه 1960 و 1970

در دهه های 1960 و 1970 نیز بخار در برخی سیستم های شستشوی خودرو به عنوان یکی از روش های تمیزکاری مورد استفاده قرار گرفت.

برای مثال، در برخی سیستم های کارواش از بخار برای تمیز کردن لاستیک های سفید استفاده می شد و بخار در کنار برس و سایر تجهیزات شستشو به کار می رفت.

بنابراین بخار در این دوره لزوماً جایگزین کامل آب و سیستم های متداول کارواش نبود، بلکه در بسیاری از موارد به عنوان یک روش مکمل برای تمیز کردن قسمت های خاص خودرو مورد استفاده قرار می گرفت.

دستگاه کارواش بخار

دستگاه های کارواش می توانند آب سرد یا داغ یا حتی بخار تولید نمایند. نوع آخر که دستگاه کارواش بخار نامیده می شود، از فناوری تولید بخار برای شستشوی خودرو استفاده می کند.

با کمک بخار که حرارت بسیار بالاتری از آب داغ دارد، انواع کثیفی ها و حتی بوی بد داخل خودرو با کیفیت خوبی از بین می رود و خودرو ضدعفونی می شود. خراشیدگی ناشی از شستشوی گل و لای روی خودرو به کمترین حد ممکن می رسد. همچنین امکان استفاده از مواد شوینده همراه با بخار هم وجود دارد.

دستگاه های کارواش بخار امروزی نسبت به تجهیزات اولیه بخارشوی بسیار پیشرفته تر شده اند و در مدل های مختلف ثابت، قابل حمل و سیار تولید می شوند.

از بخارشوی صنعتی تا کارواش بخار امروزی

کارواش بخار امروزی نتیجه یک تغییر ناگهانی در صنعت شستشوی خودرو نیست. این فناوری حاصل چندین دهه توسعه تجهیزات بخارشوی، گسترش کاربرد آنها در صنعت خودرو و ترکیب آن با نیازهای جدید کارواش ها است.

در ابتدا بخار بیشتر برای تمیز کردن قطعات، موتور و آلودگی های روغنی مورد استفاده قرار می گرفت. سپس کاربرد آن در مراکز شستشوی خودرو و خودروهای تجاری گسترش یافت و در نهایت دستگاه های تخصصی تری برای استفاده در کارواش و خدمات نظافت خودرو توسعه پیدا کردند.

امروزه از کارواش بخار علاوه بر شستشوی بدنه، برای موتورشویی، شستشوی رینگ و لاستیک، نظافت داخل خودرو، دیتیلینگ و خدمات کارواش سیار نیز استفاده می شود.

کارواش بخار در دوره جدید

با افزایش توجه به مصرف آب، استفاده از فضاهای کوچک تر و ارائه خدمات متنوع تر، کارواش بخار مورد توجه برخی کارواش داران قرار گرفته است.

یکی از ویژگی های مهم این روش، مصرف کم آب است. همچنین امکان استفاده از دستگاه های قابل حمل باعث شده است که خدمات شستشوی خودرو با بخار در مدل های سیار نیز مورد استفاده قرار گیرد.

امروزه کارواش بخار می تواند در کنار سایر روش های شستشوی خودرو مورد استفاده قرار گیرد و انتخاب آن به نوع خدمات، حجم کار و شرایط کارواش بستگی دارد.

کارواش بخار سیار

یکی از کاربردهای جدیدتر تجهیزات بخار، استفاده از آنها در کارواش های سیار است.

در این روش تجهیزات شستشو به محل مشتری منتقل می شوند و خدمات شستشوی خودرو در همان محل انجام می گیرد. مصرف کم آب و امکان استفاده از تجهیزات قابل حمل از جمله عواملی است که استفاده از بخار را برای این نوع خدمات امکان پذیر کرده است.

کارواش بخار در مقایسه با روش های دیگر

سیر تکامل کارواش نشان می دهد که یک روش خاص به طور کامل جایگزین روش های قبلی نشده است. از شستشوی دستی و سطل آب گرفته تا کارواش های نیمه اتوماتیک، تونلی، تجهیزات آب پرفشار، آب داغ و بخار، هر روش برای شرایط و کاربرد خاصی توسعه پیدا کرده است.

کارواش بخار نیز یکی از این روش هاست که به دلیل مصرف کم آب و قابلیت استفاده در قسمت های مختلف خودرو، در کنار سایر روش های شستشو مورد استفاده قرار می گیرد.

بیشتر بخوانید: مزایای کارواش بخار و راهنمای مقایسه انواع مختلف کارواش ها

خط زمانی سیر تکامل کارواش و کارواش بخار

• حدود 1914: شستشوی خودرو به صورت دستی و با سطل و دستمال انجام می شد.
• دهه 1930: تجهیزات بخارشوی به تدریج در کاربردهای مختلف از جمله حوزه خودرو مورد استفاده قرار گرفتند.
• حدود 1940: استفاده از سیستم های مکانیکی برای جابه جایی خودرو در مسیر شستشو گسترش یافت.
• 1941: نمونه هایی از استفاده از بخار برای تمیز کردن خودروهای نظامی و آماده سازی آنها برای مراحل بعدی کار ثبت شده است.
• 1943: نمونه هایی از بخارشویی قطعات و موتور خودرو در محیط های مرتبط با تعمیر و بازسازی خودرو مشاهده می شود.
• 1946: نخستین نمونه های طراحی اختصاصی تجهیزات بخارشوی برای خودرو ثبت شد.
• 1946: کارواش های نیمه اتوماتیک وارد مرحله استفاده عملی شدند.
• 1948: نمونه ای از استفاده از بخار در یک مرکز شستشوی خودرو ثبت شده است.
• دهه 1950: تجهیزات شستشوی خودرو، آب گرم و آب پرفشار توسعه بیشتری پیدا کردند.
• دهه 1960: تجهیزات بخارشوی برای خودروهای تجاری نیز مورد استفاده قرار گرفتند.
• دهه های 1960 و 1970: بخار در برخی کارواش ها به عنوان روش مکمل، از جمله برای تمیز کردن لاستیک ها، مورد استفاده قرار گرفت.
• امروز: دستگاه های کارواش بخار در مدل های ثابت، قابل حمل و سیار برای شستشوی خودرو و خدمات تخصصی نظافت مورد استفاده قرار می گیرند.

تاریخچه کارواش نشان می دهد که شستشوی خودرو از یک کار کاملاً دستی با سطل و دستمال، به سیستم های مکانیزه، نیمه اتوماتیک و اتوماتیک تبدیل شده است.

در کنار این تحول، روش های مختلفی برای تمیز کردن خودرو توسعه پیدا کردند و استفاده از آب، آب داغ و بخار هر کدام جایگاه خود را در صنعت شستشوی خودرو پیدا کردند.

تاریخچه کارواش بخار نیز به دهه های ابتدایی قرن بیستم و توسعه نخستین تجهیزات بخارشوی برمی گردد. در ابتدا بخار بیشتر برای کاربردهای صنعتی و تمیز کردن قطعات و موتور خودرو مورد استفاده قرار می گرفت، اما به تدریج وارد تعمیرگاه ها، کارخانه های خودروسازی، خودروهای تجاری و مراکز شستشوی خودرو شد.

امروزه کارواش بخار یکی از روش های شستشوی خودرو است که در کنار روش های دیگر برای شستشوی بدنه، موتورشویی، نظافت داخل خودرو، دیتیلینگ و خدمات سیار مورد استفاده قرار می گیرد.

 مطالب مرتبط:

طرز کار دستگاه کارواش بخار ژنراتوری چگونه است؟

8 مزیت برتر شستشوی خودرو با بخار

برای دریافت قیمت و خرید کارواش بخار و بخارشوی صنعتی با شماره 09306333410 تماس بگیرید.